Nöbetçi Eczaneler
Brookings Enstitüsü Strobe Talbott Güvenlik, Strateji ve Teknoloji Merkezi Dış Politika Uzmanı Philip Gordon, Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomi Forumu kapsamında ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını değerlendirdi. Gordon, transatlantik ilişkilerin kırılganlaştığı bir süreçte Türkiye’nin ABD ile Avrupa arasında stratejik bir aktör olarak öne çıktığını vurguladı.
Türkiye’nin çok yönlü bir dış politika izlediğine dikkat çeken Gordon, Trump’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında uzun süredir olumlu bir dil kullandığını hatırlattı. Gordon, “Türkiye, Rusya’dan tamamen kopmamaya, Ukrayna ile Rusya arasında köprü rolü üstlenmeye ve aynı zamanda ABD ile ilişkilerini dengede tutmaya çalışıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Trump’ın Davos Mesajları Avrupa’da Endişe Yarattı
Trump’ın Davos’ta yaptığı konuşmanın Avrupa başkentlerinde sert ve eleştirel olarak algılandığını belirten Gordon, buna karşın ABD Başkanı’nın müzakereye açık bir zemin bıraktığını ifade etti. Trump’ın Grönland konusunda askeri güç kullanmayacağını açıklaması, Avrupa’da sınırlı da olsa bir rahatlama yarattı.
Gordon, “Avrupa, olası gümrük tarifeleri ve yaptırımlara karşı sert ve her iki taraf için de yıpratıcı önlemler hazırlıyordu. Şimdi ise bu tırmanışı durdurma ihtimali ortaya çıktı” dedi.
Grönland Tartışması Ticaret Krizine Dönüştü
ABD Başkanı Trump, Davos’taki konuşmasında Grönland’ı askeri yollarla alma niyetinin olmadığını, Danimarka ile müzakere edilerek satın alma seçeneğinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Trump, Avrupa’nın ekonomik görünümünü de eleştirerek kamu harcamaları, göç politikaları ve ithalata bağımlılığın kıtanın direncini zayıflattığını savundu.
Bu açıklamaların ardından Avrupa Parlamentosu, ABD’nin Grönland yaklaşımı ve olası gümrük tarifeleri nedeniyle AB ile ABD arasında Temmuz 2025’te varılan ticaret anlaşmasının onay sürecini askıya aldı.
Gümrük Tarifeleri ve NATO Diplomasisi
Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yapılan görüşmeler sonucunda Grönland konusunda bir “çerçeve anlaşma” oluşturulduğunu ve bu kapsamda 1 Şubat’ta yürürlüğe girmesi planlanan bazı gümrük tarifelerinin askıya alındığını açıkladı.
ABD Başkanı ayrıca, Grönland’ın satın alınmasına karşı çıkan Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya’ya yönelik olarak 2026’dan itibaren yüzde 10 ila yüzde 25 arasında gümrük vergileri uygulanacağını duyurdu. Bu vergilerin, Grönland konusunda kapsamlı bir uzlaşmaya varılana kadar yürürlükte kalacağı belirtildi.
Türkiye’ye Dikkat Çeken Vurgu
Philip Gordon’a göre, ortaya çıkan bu karmaşık tabloda Türkiye’nin hem Washington ile doğrudan temas kurabilen hem de Avrupa tarafından ciddiyetle dinlenen nadir ülkelerden biri olması, Ankara’yı yalnızca Grönland krizi değil, daha geniş ölçekte transatlantik gerilimler açısından da kritik bir konuma taşıyor.
