Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı ocak ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi verilerini açıkladı. İktisadi Yönelim Anketi, imalat sanayisinde faaliyet gösteren 1.752 iş yerinin yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla oluşturuldu.
Buna göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi, bir önceki aya kıyasla 0,7 puan azalarak 103,0 seviyesinde gerçekleşti. Mevsimsellikten arındırılmamış endeks ise 0,8 puan artışla 101,6 seviyesine yükseldi.
Endeksi Aşağı Çeken Unsurlar
Endeksi oluşturan alt kalemler incelendiğinde;
- Gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı,
- Gelecek üç aydaki üretim hacmi,
- Mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler,
endeksi azalış yönünde etkileyen başlıca unsurlar oldu.
Buna karşılık;
- Sabit sermaye yatırım harcaması,
- Son üç aydaki toplam sipariş miktarı,
- Genel gidişat,
- Mevcut mamul mal stoku,
- Gelecek üç aydaki toplam istihdam beklentileri
endeksi artış yönünde destekledi.
Siparişler Mevsim Normallerinin Altında
Son üç aya ilişkin değerlendirmelerde, üretim hacminde artış bildirenler ile ihracat siparişlerinde azalış bildirenler lehine olan seyrin güçlendiği görüldü. İç piyasa siparişlerinde ise bir önceki ayın aksine artış bildirenler lehine bir dönüş yaşandı.
Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki değerlendirmeler bir miktar güçlenirken, mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üzerinde olduğunu belirtenlerin ağırlığı azaldı.
Beklentiler Karışık Seyrediyor
Gelecek üç aya yönelik beklentilerde;
- Üretim hacmi ve iç piyasa siparişlerinde artış bekleyenlerin oranı artarken,
- İhracat siparişlerinde artış bekleyenlerin oranı zayıfladı.
İstihdama ilişkin artış beklentileri ile gelecek 12 aydaki sabit sermaye yatırım harcamasına yönelik iyimserlik güç kazandı.
ÜFE Beklentisi Geriledi
Ortalama birim maliyetlerde son üç ayda artış yaşandığını belirtenler ile gelecek dönemde artış bekleyenlerin oranı yükselirken, gelecek üç aydaki satış fiyatı artış beklentileri de sınırlı ölçüde güçlendi.
Gelecek 12 aylık dönem sonu itibarıyla yıllık ÜFE beklentisi, bir önceki aya göre 1,2 puan azalarak yüzde 31,8 seviyesine geriledi.
Üretimi Kısıtlayan Faktörler
Ocak ayında ankete katılan iş yerlerinin yüzde 55,2’si üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını bildirdi. Üretimi sınırlayan unsurlar arasında ise:
- Talep yetersizliği (%13,7) ilk sırada yer aldı.
- Bunu ham madde ve ekipman yetersizliği, mali imkânsızlıklar, iş gücü yetersizliği ve diğer faktörler izledi.
İmalat sanayisindeki genel gidişata ilişkin değerlendirmelerde, bir önceki aya kıyasla daha kötümser olduğunu belirtenlerin ağırlığının azaldığı gözlendi.
